Super User

Super User

پست الکترونیکی: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید
بسم الله الرحمن الرحیم
انا لله و انا الیه راجعون
حضرت آیت الله میر سید محمد یثربی
خبر در گذشت والده مکرمه  تان موجب تاثر و تألم گردید. آن مرحومه با تربیت فرزندان صالح  و مصاحبت با مرحوم مغفور آیت الله سید مهدی یثربی از علمای بزرگ  و خدمت گذار کاشان،  خدمات شایسته ای به انجام رساند.
این مصیبت وارده را به حضرتعالی و خانواده معزز یثربی و کلیه علاقمندان تسلیت عرض نموده و برای آن مرحومۀ مغفورۀ علو درجات و حشر با فاطمه زهرا )سلام الله) علیها خواستاریم
مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم
11/ 5/ 1399
پنج شنبه, 09 مرداد 1399 06:05

کوه دماوند جزو اموال عمومی است

آیت‌الله ایازی: برخی از امامزاده‌های دماوند از علمای زیدیه هستند و اصلا امامزاده نیستند
یک مفسر قرآن کریم با اشاره به سوره انفال در قرآن کریم گفت: کوه دماوند مثل جنگل ها و دریاها جز انفال است و کسی نمی تواند دست ملکیت روی آن ها بگذارد.
آیت الله سیدمحمدعلی ایازی، در گفت وگو با خبرنگار ایلنا، در خصوص مباحث مربوط به واگذاری بخشی از کوه دماوند به سازمان اوقاف و بعد تکذیب این موضوع و واگذاری کامل آن به منابع طبیعی، به آیات قرآن کریم در سوره انفال اشاره کرد و اظهار داشت: در ابتدا باید گفت که دماوند یک اسم کلی است که وقتی به آنجا می رویم، می بینیم که چندین روستا زیرمجموعه آن قرار دارند؛ مشابه این در مورد کوه سبلان هم هست؛ و چون بحث موضوعی است باید به صورت دقیق مشخص شود که کجای دماوند مورد بحث بوده است؛ اگر خود کوه باشد که مثل مراتع، جنگل ها و دریاها، این ها جزء انفال هستند و جنبه شخصی ندارد؛ البته می‌توانند اجاره دهند؛ مثل گذشته که برخی انفال را اجاره می‌دادند.
 عضو برجسته مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم در توضیح بیشتر لغت انفال گفت: انفال در لغت به معنی کار غیر واجب است اما در اصطلاح به اموالی گفته می‌شود که در اختیار دولت‌هاست و در اختیار شخص خاصی نیست و کسی هم نمی‌تواند این اموال را در اختیار و انحصار خودش بگیرد و دست ید ملکیت بر آن بگذارد؛ مثل مراتع، جنگل‌ها، کوه‌ها، آب دریاها، دریاچه‌ها و ... که این‌ها به اصطلاح امروزی اموال عمومی هستند.
این قرآن پژوه خاطرنشان کرد: البته الان گاهی به نقاطی مثل شمال کشور که می رویم، می‌بینیم که قسمتی از جنگل‌ها مالک شخصی دارند و اصلا جز محدوده یک روستای خاص محسوب می‌شوند؛ یعنی درست است که جنگل است، اما اینطور نیست که مالک شخصی نداشته باشد؛ و از این رو فقط یک سری جاهای عمومی هست که ملکیت آن شخصی نبوده و مالکیت آن عمومی است.
آیت الله ایازی خاطرنشان کرد: حالا که بحث دماوند مطرح شده، بد نیست اشاره شود که امامزاده‌ای در یکی از روستاهای محدوده دامنه کوه دماوند گذاشته‌اند که من برای اولین بار در ۴۰ - ۵۰ سال اخیر شنیدم و آن مسئله امامزاده هارث است؛ بحق اسم‌های عجیب و غریب است که می شنویم! این هم خودش مسئله‌ای است که این اصلا وجه تملکش برای کجا و چی بوده که این جای بحث است. این اصلا روشن نیست که بتوانیم راجع به آن صحبت کنیم.
وی افزود: امامزاده‌های زیادی در محدوده دماوند هستند که اکثرشان علمای زیدیه هستند و اصلا امامزاده نیستند، حتی همین امامزاده بالای روستای کن یعنی امامزاده داوود هم همینطور است. من یکباری که به این مکان رفتم و شجره نامه آن را نگاه کردم، دیدم که تقریبا با ۱۳ واسطه به امام معصوم می‌رسد و بعد هم تحقیق کردم دیدم ایشان از علمای زیدیه هستند؛ یعنی ایشان با یک، یا دو یا حتی سه واسطه به امام معصوم نمی‌رسد که لفظ امامزاده به آن اطلاق شود، بلکه با ۱۳ واسطه به امام معصوم می رسد و از علمای قرن چهارم هست؛ امامزاده هارث هم ممکن است مثل ایشان باشد.
این استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: همین‌طور در اصفهان هم امامزاده‌هایی هستند که اصلا جزو دراویش هستند؛ دراویش دوره متأخیر قرن چهارم و پنجم و حتی برخی برای قرن دهم هستند که حالا عنوان امامزاده روی آن گذاشته اند.
هادی سروش
دو سخن زیبا از شیخ اشراق
"فلسفه اسلامی" دارای دو روش بوده: یکی ؛ "مشّاء" که بزرگانی چون فارابی و ابن سینا دارد. دیگری "اشراق" است که سرسلسله او "شیخ اشراق" است و بزرگی چون حکیم خواجه نصیرالدین طوسی را به خود جذب کرده. البته بعدها "حکمت متعالیه" که فلسفه صدرایی است ، مانند موجی آمد و تمام افکار آندو را با تلفیق و عرضه تفکر بسیاربالاتری به کنار نهاد.
 شیخ اشراق دارای مباحث و ابتکاران فنی در حوزه فلسفه است . اما آنچه در این گفتار قابل عرضه و استفاده است دو کلام مهم از شیخ اشراق است :
 ۱ ) میفرماید :  "شما" نور هستید ، پس از این نور بهرمند بوده و روشنایی بخش باشید. "شیخ اشراق" بر این باور است که تمام موجودات از نور به وجود آمده اند؛
قرآن میفرماید :"اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ" (نور/۳۵)
این موجودات که نوراند دارای این خصوصیت اند که میتوانندانوارشان را محدود به خود نکرده و به یکدیگر نیز بتابانند .در "فلسفه اشراق" ؛ این تابش متقابل ، به «اشراق» نامیده میشود. پس موجودات هم نوراند و دارای اشراق اند یعنی هم روشن اند و هم روشن میکنند.
زیباترین "اشراق" در نگاه این شیخ بزرگوار در آنجا شکل میگیرد که نور ضعیفی از نور قویی "اشراق" بگیرد و روشن تر شود. و اینجاست که میبینیم در "نصوص دینی" مانند قرآن و احادیث آمده که خود را به "نور الهی" روشن و منور کنید. مهمترین و پرفروغ ترین مصداقِ آن نور الهی که "نور قوی" است و نورش، نورِضعیف را قوی میکند ؛ نور قرآن ، نور اهلبیت (ع) است.
امام صادق(ع)در تفسير آيه «اللَّهُ نُورُ السَّمَـوَ تِ وَالْأَرْضِ» مى فرمايد : "آیه نور مَثَلی است که خدا برای ما قرار داده ؛ پیامبر و ائمه نشانه های الهی اند که دیگران را به توحید و دین راهنمایند  ؛ -   هُوَ مَثَلٌ ضَرَبَهُ اللّهُ لَنا ، فَالنَّبِيُّ و الأْئِمَّةُـ مِن دَلالاتِ اللّهِ وَ آياتِهِ الَّتي يُهتَدى بِهَا إلَى التَّوحِيدِ وَ مَصالِحِ الدِّين .. " (توحید صدوق)
کسانیکه خودرا در معرض نوری مانند قرآن و اهلبیت (علیهم السلام) قرار دادند و میدهند به نورِ علم و معرفت نورانی شده ، و نیز ؛ برای دیگران نور و اشراق -که انعکاس نور است - خواهند داشت.
 
 ۲ ) سخن دیگر جناب شیخ اشراق در رابطه با «ذوق» است ، که میگوید: "اهل ذوق شویدراه باز است". "ذوق" به معنای چشیدن است، اما در ادبیات جناب شیخ اشراق بمعنای دریافت معارف و حقائق و اخبار، بصورت بلاواسطه از عالَم غیب است.
شیخ اشراق سهروردی قائل است؛ ارتباط و اتصال به جهان غیب و عالم ربوبی اختصاصی به افراد خاصی ندارد ، بلکه هر کسی بر اساس تهذیب نفس که با تقوا و سلوک معنوی ایجاد میشود، میتواند از آن سوی عوالم "خبرها و حرفهایی" را بگیرد. این "ذوق" یعنی شنیدن های ملکوتی ، که نصیب انسانهای وارسته میشود، نتیجه ی اشراقات "نورالانوار" است که خدای متعال میباشد. و این "ذوق" و یا ارتباط و شنیدن های ملکوتی ، که نفس وارسته ی انسان های مهذّب دریافت میکنند ، در سیره وزندگی و نوشته ها و سخنان آنان ظهور میکند.
 آنچه از کلام شیخ اشراق درباره ارتباطات ملکوتی و بهرمندی از معارف غیبی ملاحظه نمودید ، ریشه در نهج البلاغه دارد. امیرالمومنین (ع) فرمود : « همیشه در دنیا افرادی هستند که خداوند در باطن ضمیرشان با آنها حرف می زند  ؛ - وَ ما بَرِحَ لِلّهِ عَزَّتْ آلاؤُهُ فِی الْبُرْهَةِ بَعْدَ الْبُرْهَةِ وَ فی اَزْمانِ الْفَتَراتِ عِبادٌ ناجاهُمْ فی فِکرِهِمْ وَ کلَّمَهُمْ فی ذاتِ عُقولِهِمْ» (خطبه ۲۲۰) و این اوجِ انتظار اهل بیت (ع) از عالمان و اندیشمندان دینی است که ؛ عالمان ربانی به رتبه ای از "علم و معرفت و خلوص"  رسیده باشند که از باطن شان ، با آنان حرف زده شود و آنان از آن حقائق باطنی خبردار شوند - " انا لا نعد الفقیه منکم فقیها حتی یکون محدثا.." .
این مقام عالمانی است که به آنان معارف و حقائق از جای دیگری تفهیم می‌شود، چراکه روح‌ شان بر اساس آن نورانیت چنان باز شده و دارای سعه صدری است که نور را گرفته و بدیگران بصورت اشراق منتقل میکنند.
استاد مطهری بر این باور زیباست که : "اینان عالمانی هستند که مافوق عدالت را واجدند،واز حد یک عالم عادی بالاتراند، یک صفا و معنویت و نورانیتی دارند که همان نورانیت مؤیدشان است و آنان را تأیید میکند. و در این مهم ؛ تنها مجهز بودنِ دستگاه فکری کافی نیست، بلکه باید دستگاه روحی و معنوی او هم مجهز باشد."
راه رسیدن به آنچه شیخ اشراق آموزش مان داده این حدیث است :رسول الله (ص) فرمود: "بر قلبي که با شهوات و فساد هاي اخلاقي انس گرفته ، حرام است که در ملکوت آسمانها سير و حرکت کند ؛ - حرام على كل قلب عزي بالشهوات أن يجول في ملكوت السماوات"(مجموعه ورام ، ج۲/ص۱۲۳)
محمدتقی فاضل‌میبدی: عدم برگزاری مراسم عزاداری محرم به دلیل کرونا، خللی در دین وارد نمی‌کند نباید مصلحت عده قلیلی که هویت صنفی آن‌ها در مراسم عزاداری است، در نظر گرفته شود. / مردم می‌توانند در خانه‌های خود زیارت عاشورا و زیارت وارث بخوانند. مردم می‌توانند در خانه‌های خود مطالعه کنند و کتاب بخوانند. با این کارها می‌توان جبران کرد؛ حتماً که نباید به جلسه و هیات رفت. قبل از حکومت صفویان و یا قبل از حکومت آل‌بویه که چنین مراسمی نبود، پس مردم چگونه این فرهنگ را حفظ می‌کردند؟
اشاره: حدود شش ماه از شیوع کرونا در کشور گذشته و این ویروس تمامی مناسبات اجتماعی را تحت تأثیر قرار داده و موجب تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها، کم رونق شدن بازارها، کاهش سفرها، لغو مسابقات ورزشی و... شده است. این بدان معناست که هرگونه تجمعی در شرایط فعلی مجاز نیست. متأسفانه آمار مرگ‌ومیر روزانه در اثر کروناویروس به بیشترین حد خود در شش ماه اخیر رسیده و روز گذشته رکورد 235 فوتی در کشور ثبت شد که جای نگرانی و تأمل دارد. در چنین شرایطی دولت خواستار برگزاری مراسم عزاداری محرم شده و رئیس‌جمهور در جلسه ستاد ملی کرونا رسماً اعلام کرده مراسم عزاداری محرم با رعایت پروتکل‌های بهداشتی برگزار می‌شود. موضوعی که با اعتراض متخصصان و کارشناسان سلامت مواجه شده است؛ دکتر مینو محرز، عضو کمیته علمی مبارزه با کرونا، برگزاری تجمعات محرم را «خطرآفرین» و «فاجعه‌آمیز» خوانده است. دکتر مسعود مردانی، دیگر عضو این کمیته نیز گفته با وضعی که کشور دارد و شاهد طغیان مجدد بیماری کروناست، «برگزاری هرگونه تجمعی جایز نیست». علیرضا رئیسی، معاون وزیر بهداشت نیز گفت: «برگزاری مراسم پرجمعیت در محرم ممنوع است.» برخی فشارها و اصرارها برای برگزاری مراسم ماه محرم در حالی صورت می‌گیرد که فریضه «حج» که عبادتی واجب و از فروع دین اسلام است، برخلاف سال‌های گذشته که با حضور میلیونی مسلمانان جهان برگزار می‌شد، امسال فقط با حضور هزار نفر از اتباع عربستان برگزار می‌شود. ستاره صبح از ابتدای هفته یادداشت‌ها و گزارش‌هایی در این خصوص منتشر کرده است. محسن حسام مظاهری، پژوهشگر مطالعات اجتماعی و آیین‌های دینی در یادداشتی که روز یکشنبه در سرمقاله ستاره صبح هم منتشر شد نوشت: «تخطی از ملاحظات و قواعد بهداشتی لازم در برگزاری عزاداری‌ها، ممکن است علاوه بر تلفات جانی، شکاف در جامعه را نیز تعمیق کند.» همچنین دکتر عماد افروغ، جامعه‌شناس و نماینده پیشین مجلس در سرمقاله روز دوشنبه ستاره صبح نوشت: «دولت لازم است به‌درستی اوضاع را کنترل و مدیریت کند و این باور را در جامعه تزریق کند که امسال ضروری است مراسم به شکل حداقلی برگزار شود.» در همین راستا خبرنگار ستاره صبح به سراغ حجت‌الاسلام محمدتقی فاضل میبدی، عضو مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم، استاد دانشگاه مفید و از روحانیون نواندیش دینی رفت تا نظرات او را پیرامون اولویت‌های دینی در ماه محرم جویا شود. مشروح گفت‌وگوی مصطفی صباغ، روزنامه‌نگار با این استاد حوزه و دانشگاه را در ادامه می‌خوانید.
‌ ‌این که به نام دین احتمالا افراد را بیمار کنیم یا به کام مرگ بکشانیم، اتفاق بسیار بدی است عده‌ای طوری وانمود می‌کنند که گویی با تعطیلی مراسم عزاداری بناست دین از پا دربیاید عزاداری‌های امروز ما، به دلیل وجود انحراف و خرافات، بدون کرونا هم بدون آسیب نیست
حجت‌الاسلام محمدتقی فاضل‌میبدی، استاد حوزه و دانشگاه در گفت‌وگو با ستاره‌صبح گفت: «مردم و ملت ایران ادای احترامی که نسبت به امام حسین دارند به دلیل ظلم‌ستیزی و برای این است که جان خود را در راه آرمان‌های انسانی داد و در تاریخ چنین حرکت و مبارزه‌ای کمتر دیده‌شده است. ولی اگر خواسته باشیم اسلامی و دینی به ماجرا نگاه کنیم، این است که اگر چیزی در دین ما در تعارض با جان انسان بود و سلامتی انسان را تهدید کرد، حفظ سلامتی و جان انسان بر هر چیزی مقدم است و هر حکم دینی اگر در تعارض با جان و سلامتی انسان باشد باید تعطیل شود.»
اهمیت جان و سلامتی
این استاد حوزه در ادامه صحبت‌های خود تاکید کرد: «حتی اگر انسان احتمال این مسئله را بدهد که جان و سلامتی اش در خطر است، نباید روزه بگیرد. حتی اگر انسان در وقت نماز احتمال بدهد که سقف خراب می‌شود، نباید نماز بخواند بلکه باید به‌جای دیگر برود. جان انسان در دین اسلام بسیار مهم است و این ترس عقلایی است. در حج نیز اگر احتمال خطر بدهید، باید حج را برای حفظ جان خود تعطیل کنید. همان گونه که مراسم حج امسال نیز در عربستان بسیار محدود شده است. بنابراین باید گفت مراسم عاشورا نیز ضمن اینکه برای ما ایرانیان بسیار مهم است، عملی مستحبی است و واجب نیست. اگر نظر کارشناسان بر این باشد که ممکن است و احتمال دارد در عزاداری‌ها و احیای مراسم شیوع بیماری بیشتر شود، می‌توان گفت حتی برگزاری آن نه‌تنها مستحب نیست، بلکه حرام است. چون احتمال شیوع زیاد است و نباید برگزار کرد.»
تجمعات محرم
حجت‌الاسلام فاضل‌میبدی تاکید کرد: «من از رئیس‌جمهور محترم تعجب می‌کنم. چرا به‌گونه‌ای صحبت کردند که ما حتما مراسم محرم را برگزار می‌کنیم و از شرط زدن ماسک گفتند؟ امروز در روستاها چه کسی ماسک می‌زند؟ اصلاً چه کسی ماسک گیرش می‌آید؟ افراد زیادی در جامعه حتی پول خرید ماسک ندارند. نیمی از مردم به هر دلیل از ماسک استفاده نمی‌کنند. حتی در پایتخت که شهر پیشرفته‌ای است، بسیاری از مردم ماسک نمی‌زنند. ضمن آن که رسم و رسوم این ماه به گونه‌ای است که در ماه محرم مراسم عزاداری، آشپزی و سایر مراسمات برگزار می‌شود و مردم در تکایا و حسینیه‌ها در کنار هم می‌ایستند یا می‌نشینند و غذا می‌خورند؛ درنتیجه کنترل جمعیت مشکل است و حفظ پروتکل‌های بهداشتی در چنین وضعیتی بسیار سخت است. بنابراین نباید اجازه داد مراسم به هر قیمتی برگزار شود و به نظر من باید این فضا را در نظر گرفت، چون این که به نام امام حسین و به نام دین هزاران انسان را بیمار کنیم و تعداد زیادی را به کام مرگ بکشانیم، اتفاق بسیار بدی است.»
بدبینی نسبت به دین
عضو مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم در پاسخ به این پرسش خبرنگار ستاره صبح مبنی بر این که حضور بخشی از اقشار جامعه در مراسم محرم بدون رعایت ضوابط و پروتکل‌های بهداشتی، چقدر ممکن است تصویر دین و مذهب را در جامعه تضعیف کند، گفت: «اگر چنین اتفاقی بیفتد و قوانین بهداشتی رعایت نشود و اصول زیر پا گذاشته شود و آمار ابتلا و فوتی‌ها بالا برود، بدبینی و یاس ایجاد می‌کند؛ به‌ویژه برای جوانان و تحصیل‌کرده‌ها که دین را پکیجی برای سعادت انسان می‌شناسند. به عقیده من دولت و روحانیون و رسانه‌ها باید تبلیغ کنند این مراسم مستحب است و تعطیلی آن برای حفظ سلامتی انسان‌ها هیچ اشکالی ندارد. عده‌ای مسئله را جوری تبلیغ می‌کنند که گویی با تعطیلی این مراسم بنا است دین از پا دربیاید. البته به عقیده من این مراسم حتی بدون کرونا نیز به دلیل شکل و شیوه برگزاری و برخی مداحان و مداحی‌ها در سال‌های اخیر، باعث وهم نسبت به دین و انحراف نسبت به اصول اخلاقی دین شده و می‌شود و حالتی بسیار بدبینانه ایجاد می‌کند و به‌نوعی ترویج خرافات است. عزاداری‌های ما امروز بدون کرونا هم آسیب‌دیده است چه برسد به اینکه کرونا نیز باشد و عده‌ای گرفتار شوند قطعاً آسیب‌پذیرتر خواهد شد.»
فرهنگ ظلم‌ستیزی
حجت‌الاسلام فاضل‌میبدی در ادامه با اشاره به این که فرهنگ عاشورایی از بین نمی‌رود، افزود: «فریضه حج از مراسم عاشورا واجب‌تر است، اما امسال حج تعطیل شد. با وجود آن که دعوت به حج در قران آمده است و از فروع دین به شمار می‌رود، ولی با تعطیلی امسال، خللی به این فرهنگ دینی وارد نمی‌شود. زمانی خلل وارد می‌شود که ما به نام دین کاری انجام بدهیم که جان انسان‌ها را تهدید کند. متأسفانه عده‌ای دین را به‌گونه‌ای ترویج کرده‌اند که فکر می‌کنیم اساس و پایه اسلام حفظ این نوع شعائر است. هدف اسلام حفظ جان انسان‌ها و کرامت انسان‌ها و سلامتی انسان‌ها و راحتی انسان‌ها است؛ هدف دین این است و اگر این موارد به خطر بیفتد، اسلام به چه دردی می‌خورد؟ شعار مهم اسلام و قرآن، تحقق عدالت اجتماعی است تا در جامعه عدالت محقق شود. ما این روزها حرکت‌های زیادی را برخلاف عدالت اسلامی می‌بینیم و ناراحت نیستیم و می‌گوییم مسئله‌ای نیست. به نظر من تحقق عدالت در جامعه بسیار مهم‌تر از این شعائر است؛ چون امام حسین (ع) دعوایی شخصی یا قوم و قبیله‌ای با یزید نداشت که بخواهد جان خود و خانواده و اصحابش را در این راه فدا کند؛ بلکه مسئله عاشورا تقابل عدل و ظلم بود. دستگاه امویان دستگاه ظلم بود و امام حسین در مقابل آن ایستاده است. مگر ظلم چیست؟ اگر ما نتوانیم در خصوص کرونا مدیریت داشته باشیم و نتوانیم کنترل کنیم ظلم کرده‌ایم. و ظلم چیزی است که امام با آن مبارزه کرده است.»
راه‌های جایگزین
این روحانی نواندیش دینی در ادامه در پاسخ به این سوال که افرادی که دل در گرو دین و باورهای دینی داند، از چه راه‌های جایگزینی می‌توانند فرهنگ عاشورایی را حفظ کنند، یادآوری کرد: «مردم می‌توانند در خانه‌های خود زیارت عاشورا و زیارت وارث بخوانند. مردم می‌توانند در خانه‌های خود مطالعه کنند و کتاب بخوانند. با این کارها می‌توان جبران کرد؛ حتماً که نباید به جلسه و هیات رفت. قبل از حکومت صفویان و یا قبل از حکومت آل‌بویه که چنین مراسمی نبود، پس مردم چگونه این فرهنگ را حفظ می‌کردند؟ اتفاقا در زمان ائمه معصومین نه هیئت و نه عزاداری بود، کجا مردم تکیه داشتند و حسینیه‌ها کجا بودند؟ این موارد از قرن‌های بعدی، به خصوص از دوران صفویه اضافه شد که آنان می‌خواستند برای ایستادن در مقابل عثمانی‌ها، فرهنگ شیعی را به اشکال نمادین درآورند تا مردم را پایبند به شیعه کنند. تاریخ به این صورت است. بنابراین هیچ لزومی ندارد ما حتما در مراسم عزاداری شرکت کنیم.»
منطق به جای مصلحت
حجت‌الاسلام فاضل‌میبدی در پایان در پاسخ به این سوال که اگر دولت با فشار اقشاری در معذوریت قرار بگیرد چه راهکاری پیش رو خواهد داشت، تاکید کرد: «دولت باید تابع منطق باشد و نه مصلحت. ما باید مصلحت جامعه و مصلحت کل ملت را منظور کنیم. مردم نیز راضی به رخ دادن اتفاقات بد نیستند. نباید مصلحت عده قلیلی را که کسب و هویت صنفی آن‌ها در زنده ماندن این مراسم است در نظر گرفته شود. شیوع دادن یک ویروس خطرناک به مصلحت مردم و جامعه نیست. رئیس‌جمهور در این مورد باید محکم بایستد و بگوید هر چه کارشناسان گفته‌اند باید انجام شود، نه اینکه خود ترویج کننده باشد. وزارت بهداشت با کارشناسانش باید نتیجه‌گیری کنند و نظر بدهند. تجربه نشان داده است برگزار شدن این مراسم در چنین شرایطی به مصلحت نیست. ازاین‌رو باید قرنطینه را حفظ کرد و سلامت جان انسان‌ها را تضمین کرد.» در پایان لازم به یادآوری است که کمیته اطلاع‌رسانی ستاد ملی مدیریت و مقابله با کرونا، با توجه به نزدیک شدن ایام محرم و برگزاری آیین‌های سوگواری سیدوسالار شهیدان، اطلاعیه‌ای را با تاکید ویژه بر رعایت «دقیق و کامل دستورالعمل‌های بهداشتی از سوی مردم، سخنرانان و مسئولان هیئات مذهبی، تکایا و حسینیه ها» در ایام ماه محرم منتشر کرد.
سید ابوالفضل موسویان استادیار دپارتمان الهیات دانشگاه مفید به تشریح پیامدهای دوری مردم از حاکمان از منظر امام علی(ع)، پرداخت و گفت: اختلاف کلمه، افزایش دغل‌بازی در دین و غلبه مناسک‌گرایی بر روح دینی از جمله این پیامدها است.
به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین سیدابوالفضل موسویان، عضو مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم، در نشست علمی «پیامدهای جدایی مردم از حکومت در کلمات امیرالمؤمنین(ع)» که در پژوهشکده اندیشه دینی معاصر برگزار شد، گفت: اگر حکومت بخواهد سیاست‎هایی را اجرا و اعمال کند، بدون همراهی مردم، موفق نخواهد شد؛ لذا فاصله میان مردم و حکومت، نگران‌کننده است، زیرا حکومت باید مشروع و مقبول باشد تا بتواند کارهای جامعه را به پیش ببرد.
استادیار دپارتمان الهیات دانشگاه مفید با بیان اینکه البته برخی حکومت‌ها ممکن است مدتی با قوه قهریه برخی امور را به پیش ببرند، ولی در درازمدت امکان ادامه این مسیر وجود ندارد، افزود: دغدغه گسست میان مردم و حکومت در طول تاریخ وجود داشته است. امام علی(ع) در خطبه ۲۱۶ نهج‌البلاغه(۱) که در جنگ صفین ایراد شده، به بحث حقوق متقابل مردم و حاکم(رعیت و والی) پرداخته و فرموده‌اند که اگر رعیت بخواهد اصلاح شود، جز با اصلاح حاکمان تحقق نخواهد یافت.
موسویان تصریح کرد: در تعبیر دیگری از مولا بیان شده که مردم به حاکمانشان شبیه‌تر هستند تا به پدرانشان؛ یعنی تأثیر اخلاقی حاکمان تأثیر زیادی بر مردم دارد و از تأثیر خانوادگی هم بیشتر است؛ این مسئله جای تأمل دارد و باید بحث شود که تعبیر امام از منظر جامعه‌شناسی چگونه است؟
استادیار دانشگاه مفید با بیان اینکه امیرالمؤمنین در جای دیگری فرمودند کسی که می‌خواهد مردم را اصلاح کند، ابتدا باید خودش را تأدیب و اصلاح کند، اضافه کرد: امام در خطبه یادشده فرمودند که «وَ إِذَا غَلَبَتِ الرَّعِيَّةُ وَالِيَهَا أَوْ أَجْحَفَ الْوَالِي بِرَعِيَّتِهِ، اخْتَلَفَتْ هُنَالِكَ الْكَلِمَةُ وَ ظَهَرَتْ مَعَالِمُ الْجَوْرِ وَ كَثُرَ الْإِدْغَالُ فِي الدِّينِ...؛ اگر مردم بر والی چیره شدند یا اینکه والی و حاکم بخواهد بر رعیت ستم کند، هر دو یک تأثیر دارند؛ یعنی چه مردم حکومت را قبول ندارند و هر کاری می‌خواهند بکنند و چه اینکه حکومت، مردم را مجبور به کاری بکند، در هر دو صورت آثار بدی دارد.
نتایج دوری مردم و حکومت
وی اضافه کرد: اولین اثر آن است که اختلاف کلمه به وجود می‌آید که دردناک، مشکل‌ساز و منشأ بسیاری از مفاسد است. دومین اثر منفی این پدیده آن است که نشانه‌های ظلم، ظاهر می‌شود؛ چون این دو با هم هماهنگ نیستند، یکی باید بر دیگری ظلم کند و از مسیر عدالت خارج شود.
موسویان تصریح کرد: پیامد منفی دیگر دوری مردم و والیان و زیاد شدن دغل‌بازی در دین است؛ یعنی حکومت، چیزهایی را به دین اضافه می‌کند تا مردم باور کنند و معتقد شوند که این مسئله دستور دینی است؛ چنین دینی پر از خرافات و سرگرم‌کننده برای انحراف مردم از مسائل اصلی است. گاهی اندیشه‌هایی درست می‌کنند که منشأ دینی ندارد و تنها برای دلخوش کردن مردم به این موضوع است که دین در جامعه وجود دارد.
 استادیار دپارتمان الهیات دانشگاه مفید، ادامه داد: در دوره بنی‌امیه همین اتفاق رخ داد و آنچنان ظواهر دینی تبلیغ شد که نماز جماعت و جمعه و مناسک با شکوه برگزار می‌شد، ولی به اصل دین، مشروعیت حکومت و انطباق آن با اهداف پیامبر توجهی وجود نداشت؛ نقل شده که معاویه از ابن عباس پرسید که چه می‌کنی و او گفت تفسیر قرآن می‌کنم؛ معاویه برای بقای حکومتش، او را از تفسیر منع کرد.
وی افزود: اجازه می‌دادند که قرآن با صوت و لحن زیبا و قرائت‌های مختلف خوانده شود، اما از تفسیری که بر ضد حکومت باشد، منع می‌کردند. ظاهر کلام امام این است که اساساً همه حکومت‌ها از مقدسات و اندیشه‌های مقدس در میان مردم بهره‌برداری‌های خود را دارند و این اختصاص به حکومت‌های اسلامی هم ندارد؛ یعنی اگر این اتفاق در هر جامعه‌ای رخ دهد، حاکمان در اعتقادات و اندیشه‌های مردم دخالت کرده و به آن جهت مدنظر خود را می‌دهند.
وی افزود: امام در ادامه فرمودند: «وَ تُرِكَتْ مَحَاجُّ السُّنَنِ، فَعُمِلَ بِالْهَوَى وَ عُطِّلَتِ الْأَحْكَامُ وَ كَثُرَتْ عِلَلُ النُّفُوسِ ...، یعنی اگر سنت‌های درست و مستقیم در بین مردم(که صرفاً باورهای دینی هم نیست)، ترک شد؛ در این صورت مردم به جای پایبندی به سنت‌ها و رسوم خوب به هوا و هوس و خواسته‌های خود عمل می‌کنند و به قول معروف هر کسی به فکر بیرون کشیدن گلیم خود از آب است، و نتیجه دیگر هم اینکه احکام و فرائض شرعی هم تعطیل می‌شود.
موسویان تصریح کرد: نقل شده ابوذر وقتی از شام برگشت به دارالخلافه عثمان رفت و دید که اموال و غنائم زیادی در نزد عثمان است؛ عثمان گفت خوب است من این اموال را نگه دارم تا مال زیادتری به دست آید و بعد تقسیم کنم و ابوذر به او فرمود: این خلاف کار پیامبر است، زیرا ایشان اموال بیت‌المال را سریع توزیع می‌کردند تا به دست فقرا و نیازمندان برسد.
صفحه1 از408
بازگشت به بالا