سید محمدعلی ایازی استاد دانشگاه و قرآن‌پژوه ضمن تبیین دیدگاه قرآن در مورد قصاص، با بیان اینکه قرآن بهانه‌های مختلفی را برای اجرا نشدن قصاص مطرح کرده است، تأکید کرد: اگر پدر طبق قانون اسلام قصاص نمی‌شود، صرفاً به خاطر ولی فرزند بودن نیست، بلکه قصاص پدر عامل فروپاشی خانواده و تشدید خشونت است.
ایازیحجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی ایازی، استاد دانشگاه و قرآن‌پژوه، در گفت‌وگو با ایکنا با اشاره به قتل دختر ۱۴ ساله، گفت: هم خلأهای حقوقی و فقهی در این نوع حوادث دخیل است و هم زمینه‌های اجتماعی، فرهنگی و آموزشی در پدید آمدن این گونه حوادث تلخ مؤثر است؛ یعنی از یک طرف، کارآمدی قانون در زمینه ازدواج و مجازات مجرم وجود ندارد و از طرف دیگر، مشکل کشور صرفاً حقوقی و فقهی نیست، بلکه مجموعه‌­ای از عوامل دخیل است.
ایازی بیان کرد: مثلاً اگر قضات ما مهارت لازم در برخورد با این نوع حوادث داشته باشند، خودش عامل مهمی در تقلیل این حوادث است؛ یعنی اگر قانونِ خوب هم وجود داشته باشد، نوع مواجهه قضات مهم است؛ در همین قضیه قتل رومینا اگر قاضی به پدر هشدار می‌داد که برخورد خشنی با دختر نداشته باشد و از طرفی تأمل بیشتری به سخن دختر داشت که گفته بود اگر مرا به پدرم تحویل بدهید، مرا خواهد کشت، شاید شاهد این حادثه نبودیم. همچنین اگر قاضی آموزش و مهارت لازم را داشت و تمهیدی می‌اندیشید که دختر مدتی در محیطی فرهنگی تحت تربیت و آموزش لازم قرار بگیرد، شاید امروز رومینا کشته نشده بود، بنابراین افزون بر یک قانون خوب، اجرای قوانین فقهی و حقوقی در دستگاه قضایی خیلی مهم است.
ریشه‌های تربیتی و فرهنگی
وی اضافه کرد: بخشی از این نوع حوادث هم مربوط به مسائل تربیتی و فرهنگی جامعه مانند تعصبات است؛ مثلاً پدر ممکن است به دلیل اختلاف مذهبی، فاصله سن دختر یا مسائل دیگر با ازدواج دختر موافق نبوده و این مسائل هم در چنین فهم غلطی اثرگذار است. مهم‌تر آنکه خانواده‌ها باید مهارت‌های لازم را در برخورد با فرزندان را فرابگیرند؛ یعنی اگر پدر تعامل دوستانه، محبت‌آمیز و خوبی داشت، باز شاید این اتفاق رخ نمی‌داد.
استاد دانشگاه آزاد اسلامی تأکید کرد: بنابراین در چنین پدیده‌هایی به نقش شرایط فرهنگی و آموزش رسانه­‌ها و نظام تعلیم و تربیت باید توجه شود و در بررسی مسئله نیز باید جامع‌نگر باشیم. پدیده‌های اجتماعی یک مجموعه مرتبط با همدیگر است، لذا اگر قصاص هم برای این نوع جرم‌ها تعیین شود، ولی ابعاد دیگر را تبیین نکنیم، مشکلی حل نمی‌شود.
لوازم حیات‌بخشی قصاص
وی گفت: این روزها در رسانه‌­ها بر این مسئله تأکید می‌شود که چرا قصاص برای مجازات چنین پدرانی در قانون لحاظ نشده تا جلوی تکرار حوادث مشابه را بگیرد؟ در قرآن کریم حکم به قانون قصاص داده و برای آن، فلسفه‌ای بیان شده و فرموده که فلسفه قصاص، حفظ و حق حیات است؛ یعنی مجازات قصاص برای ارزش­‌گذاری به حق حیات در جامعه مسلمان و غیرمسلمان است؛ نگاه کلی قرآن این است که چگونه حیات در جامعه تداوم یابد. به همین دلیل در عین بیان قانون قصاص، بلافاصله بر عفو تأکید شده تا مردم از حق خودشان تا حد ممکن استفاده نکنند.
این قرآن‌پژوه با بیان اینکه مجازات قصاص برای حفظ حق حیات لوازمی دارد، تصریح کرد: شاهد دیگر آن است که قرآن کریم وقتی قصاص را مطرح کرد، فرموده: «أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ»؛ یعنی اگر یک فرد از شما را کشتند فقط یک نفر را بکشید؛ زیرا در بسیاری از جوامع و میان افراد قدرتمند و در دوره پیامبر(ص) و قبل و حتی بعد از آن و امروز کسانی هستند که وقتی یک نفر از خانواده و اقوام آنان کشته شود، به ازای آن تلاش می‌کنند تا چندین نفر را بکشند که قرآن این مسئله را زیر سؤال برده است؛ یعنی جهت‌گیری از یک واقعیت اجتماعی و مشکل رفتاری مردم است.
بهانه‌های قرآن برای اجرا نشدن قصاص
وی افزود: قرآن تأکید دارد که در برابر یک نفر فقط یک نفر باید کشته شود و اینکه عفو بهتر است؛ زیرا او می­‌خواسته به سمت کاهش آن پیش برود؛ لذا قرآن به بهانه­‌های مختلف خواسته است که قصاص اجرایی نشود. خیلی از افراد تصور می‌کنند که نبود حکم قصاص برای پدرانی که فرزند خود را می‌­کشند، به دلیل آنکه پدر چون ولی و پدر فرزند است، این حق را دارد که فرزند خودش را بکشد یا تنبیه کند، ولی عمده فلسفه رفع آن این است که قصاص پدر باعث فروپاشی یک خانواده و تشدید خشونت می‌شود، زن شوهر خود را از دست داده و فرزندان دیگر بی‌پدر می­‌شوند و این دور و تسلسل ادامه می‌­یابد و زمینه‌­های قتل‌های بعدی در خانواده فراهم می‌­شود.
ایازی با تأکید بر اینکه تردیدی در این نیست که چنین پدری باید مجازات شود و مجازات سنگین هم داشته باشند تا تنبه و پیشگیری برای دیگران ایجاد شود، تصریح کرد: همه مجازات قصاص نیست و راه­‌های دیگر هم ممکن است.
تناقض در سخن مدعیان ظلم بودن قصاص
وی اظهار کرد: تعجب من از برخی افراد است که وقتی به قصاص می­‌رسند می­‌گویند این حکم اسلام ظالمانه است، ولی وقتی با چنین پدیده­‌هایی روبه‌رو می‌­شوند، می‌گویند چرا در قانون قصاص برای چنین پدری وجود ندارد؟ یعنی تناقض در سخنان آنان وجود دارد.
ایازی در پاسخ به این سؤال که دلیل اصلی چنین حوادثی تعصبات ناموسی است، مرز میان تعصبات و غیرت به‌جا و بی‌جا چیست؟ گفت: باید میان تعصب و غیرتی که یک فرد به ناموس و اطرافیان خود دارد، با اجرای قانون تفاوت قائل شویم؛ آنچه حق پدر و برادر و بستگان درجه یک است، داشتن هوشمندی و مسئولیت‌شناسی به ناموس است و در این حوادث، آزردگی و ناراحتی شدیدی رخ می­‌دهد، ولی راه آن تنبیه و کشتن نیست. آنان حق ندارند مجری قانون بشوند، بلکه باید راهی پیدا کنند تا این مسئله حل شود.
وی اضافه کرد: در این ماجرا، پدر، خودش مجری قانون شده است و این درست نیست؛ غیرت آن است که پدر و برادر و ... رفتاری داشته باشند که سلامت خانواده، حفظ شود، ولی کشتن که هیچ، حق زدن هم ندارد و دستورات اسلامی چنین اجازه‌ای را به خصوص درباره دختران نمی‌دهد. به همین دلیل یکی از مواردی که باید در قانون لحاظ شود، جلوگیری از زمینه رخ دادن چنین حوادثی است.
ایازی بیان کرد: این ماجراها هشداری به خانواده‌هاست تا رفتار خوب و مناسبی با فرزندشان داشته باشند؛ الان یکی از مشکلات ما، کودک‌همسری است که به معضل تبدیل شده و برخی خانواده‌ها فرزند خود را مجبور به ازدواج در سن کم می‌کنند که آثار و عوارض بسیاری دارد و متأسفانه به این مشکل توجه نمی­‌شود. باید قانون مناسبی برای آن باشد، ولی مواردی استثنا هم هستند. در این مورد دختر قصد و نیاز به ازدواج داشت و باید در قانون طوری پیش‌بینی می‌شد تا قاضی و روان‌­شناس تشخیص دهند که این بچه نیاز به ازدواج و آمادگی برای این کار دارد و به صورت استثنائی عمل شود تا مشکلات کاهش یابد.
منتشر شده در پرسش و پاسخ
چهارشنبه, 17 ارديبهشت 1399 07:55

«ترجمه ملی» از قرآن نیازی ضروری است

استاد ایازی: ترجمه فنی و گروهی از آیات مقدمه ای برای سبک زندگی قرآنی خواهد شد / اعضای خانواده در کنار یکدیگر به تلاوت قرآن بپردازند.
محقق و پژوهشگر برجسته قرآنی، با بیان اینکه شناخت جایگاه و اهمیت قرآن و قرائت آیات با ترجمه روان و ساده در انس مردم با قرآن بسیار اثرگذار است، گفت: ترجمه هایی که امروز از آیات قرآن در دسترس قرار دارد، در حدی قابل قبول هستند، اما معتقدم در حال حاضر به یک ترجمه ملی از قرآن نیازمندیم بدین صورت که مترجمان متخصص و بسیار زبده کشور گردهم آیند و به صورت گروهی ترجمه ای استاندارد با زبان فنی معیار انجام شود؛ پس از آن این ترجمه مبنا قرار گیرد.
 جامعه باید به شناخت جایگاه، عظمت و اهمیت قرآن دست یابد
حجت الاسلام والمسلمین سیدمحمد علی ایازی در گفت وگو با شفقنا درباره راهکارها و مقدمات مورد نیاز برای انس جامعه و عموم مردم با قرآن، اظهار کرد: با توجه به حضور نسل جدید، در قدم اول جامعه باید به شناخت جایگاه، عظمت و اهمیت قرآن دست یابد. اگر بخواهیم تعبیری ماندنی و بیان کردنی درباره جایگاه قرآن مطرح کنیم، باید به این پرسش ها پاسخ دهیم که قرآن امروز چه سخنی برای ما دارد؟ قداست و اهمیت این کتاب تا چه اندازه ای است؟ قرآن در مقایسه با کتب بزرگ ادیان پیشین چه ویژگی هایی دارد که این ویژگی ها باید ما را وادار کند که با این کتاب آشنا شویم و این کتاب را بخوانیم و بفهمیم و با آن انس پیدا کنیم؟ پس از یافتن پاسخ این پرسش ها و فراهم آوردن مقدمات لازم، قطعاً انس عموم مردم با قرآن حاصل خواهد شد.
قدم اول برای انس با قرآن، قرائت قرآن با ترجمه ای روان و ساده 
محقق و پژوهشگر برجسته قرآنی در پاسخ به این پرسش که مسلمانان چگونه می توانند پیام های مختلف قرآن را دریافت کنند؟ گفت: قدم اولی که در ماه مبارک رمضان یا ماه قرآن می توان پیشنهاد داد، قرائت قرآن با یک ترجمه روان و ساده برای عموم مردم است، ترجمه ای که بتواند متن را مقداری گویاتر کند و پیام ها را در حد انتقال ساده معنادار نماید که معمولاً بسیاری از ترجمه هایی که در این ۴۰ سال منتشر شده، مناسب هستند و می توان از این ترجمه ها در این راستا استفاده شود.
وی ادامه داد: امروز شاهد وجود ترجمه های متنوع و متناسب با طبقات اجتماعی هستیم به عنوان مثال ترجمه قرآن برای کودکان، نوجوانان، جوانان و بخش هایی از طبقات فرهیخته و تحصیل کرده که هر یک از افراد می توانند از ترجمه هایی قرآنی مختص به گروه سنی خود استفاده کنند و بهره ببرند. حتی پیشنهاد من این است که اگر برای افراد امکان دارد تفسیرهایی مثل المیزان که در ۶ جلد و تفسیر نمونه که در ۲۷ جلد خلاصه شده را بخوانند.
به یک ترجمه ملی از قرآن نیازمندیم
ایازی ترجمه ای ملی از آیات قرآن را ضروری دانست و تصریح کرد: اگرچه ترجمه هایی که امروز از آیات قرآن در دسترس قرار دارد، در حدی قابل قبول هستند، اما معتقدم در حال حاضر به یک ترجمه ملی از قرآن نیازمندیم. منظورم از ترجمه ملی، ترجمه ای است که استانداردهای زبان معیار را در شکل کلی رعایت کرده باشد و به نوعی بتوان این ترجمه را هر ۱۰ تا ۱۵ سال یکبار با توجه به شرایط و نیازهای زمانی به روز و ویرایش کرد و به همگان منتقل نمود. شبیه این اقدام را انجمن کتاب مقدس در ترجمه تفصیلی کتاب مقدس انجام دادند و همین نکات فنی را مورد توجه قرار دادند و مرتب روی آن کار می کنند. در حال حاضر مترجمان بسیار زبده ای در کشور داریم که به صورت شخصی ترجمه های قابل ستایشی ارایه دادند مانند ترجمه آقایان فولادوند، مصطفوی، موسوی گرمارودی، بهاء الدین خرمشاهی و چندین ترجمه دیگر، اما اگر گروه متخصصی گردهم آیند و ترجمه ای ملی ارایه دهند در انس عموم مردم با قرآن و سبک زندگی قرآنی قدم های بسیار ارزشمند برداشته خواهد شد.
ترجمه ای استاندارد با زبان فنی معیار به صورت گروهی انجام شود
محقق و پژوهشگر برجسته قرآنی افزود: برای اینکه ترجمه ملی از قرآن شکل گیرد لازم است ترجمه ای استاندارد با زبان فنی معیار به صورت گروهی انجام شود و این ترجمه مبنا قرار داده شود برای اینکه کارهای متنوع در آن شکل بگیرد، به عنوان مثال آیات زندگی ترجمه شده گزینش شود و به صورت جداگانه در اختیار عموم مردم قرار گیرد. با چنین ترجمه و رویکردی می توان ۶۰ اقدام در قالب های مختلف اتفاق بیفتد، اما باز هم تأکید می کنم که ابتدا باید یک ترجمه فنی و گروهی معیار باشد و دیگران هم این ترجمه معیار و ملی را به عنوان متن اصلی در نظر بگیرند. نکته دیگر اینکه باید توجه داشت که در این ترجمه ملی و معیار نباید جنبه بی معنا و ایده ها و قالب های مذهبی تحکیم شود و بیشتر تمرکز بر این باشد که زبان فنی معیار قرار گیرد.
وی در ادامه به پیام های قرآن به انسان در زمان رنج و سختی اشاره و بیان کرد: همیشه وقتی صحبت از دغدغه ها، اضطراب ها و نگرانی ها می کنیم، مساله ای که بسیار اهمیت دارد این است که انسان یک نقطه اتکا و امیدوار دهنده داشته باشد، دین و اعتقاد به خدا در وهله اول یک چنین نقطه اتکایی را ایجاد می کند. در این روزها که با شیوع کرونا رو به رو هستیم، در کنار رعایت نکات ایمنی که متخصصین، پزشکان و صاحب نظران امور توصیه می کنند، لازم است که انسان نقطه اتکا را حفظ کند.
در زمان سختی و بیماری به خداوند اتکا کنید و امیدوار باشید
وی ادامه داد: دعا و ذکر خداوند برای حفظ امید و آرامش بسیار تأثیرگذار هستند، خداوند در این جهت تعبیری بیان می کند و می فرماید: «أَلا بِذِکْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ؛ کسانى هستند که ایمان آورده ودلهایشان به یاد خدا آرام مى‌گیرد» اگر انسان هر روز با توجه دعا کند بخشی از ترس ها و واهمه ها او کاسته می شود و قدرت پیدا می کند تا مقاومت خود را افزایش دهد. برخی ترس دارند که بیمار شوند و برخی دیگر اضطراب دارند که مبادا بیمار شده اند، در هر دو مورد به دلیل ترس و اضطراب بیش از حد دستگاه ایمنی بدن ضعیف می شود، در چنین مواقعی تنها چیزی که می تواند بسیار به انسان کمک کند تا بر اضطراب خود فائق آید، دعا و راز و نیاز کردن با خداوند متعال و اتکا کردن به اوست.
اعضای خانواده در کنار یکدیگر به تلاوت قرآن بپردازند
ایازی در پاسخ به این پرسش که به دلیل شیوع کرونا امسال مجالس قرآنی به طور جمعی برگزار نمی شد، به منظور استفاده مردم از ماه رمضان امسال چه توصیه ای به افراد دارید؟ گفت: یکی از اقدامات، قرائت خوانی قرآن در منزل است؛ در گذشته هم که وسایل ارتباط های جمعی نبود یا به عبارتی نوع ارتباطات به شکل امروز گسترش پیدا نکرده بود یکی از سنت های بسیار خوب این بود که والدین و فرزندان دور تا دور می نشستند و قرآن را قرائت می کردند و در هر روز ماه مبارک رمضان یک جزء قرآن را تلاوت می کردند که بسیار تأثیرگذار بود. امروز نیز می توان از همین روش سنتی و قدیمی استفاده کرد که قطعاً فواید خود را خواهد داشت به عنوان مثال قرائت قرآن در جمع سبب می شود اشتباهات اصلاح و درست خوانی تقویت شود؛ این نوع از ارتباط ها زمینه های پیوند و انس با قرآن را بیشتر فراهم می کند. اقدام دوم شرکت در محافل قرآنی مجازی است که با توجه به اینکه امکان حضور در مجالس جمعی وجود ندارد، شرکت در چنین محافلی بسیار شایسته است. اقدام سوم این است که برنامه ای برای خواندن آیات برگزیده و آیات زندگی داشته باشیم و هر روز قسمت کوتاهی از این آیات را در شبکه های مختلف اجتماعی به اشتراک بگذاریم تا بسیاری از افراد از آن بهره بگیرند.
منتشر شده در گفتار
سه شنبه, 09 ارديبهشت 1399 13:16

صله رحم؛ قربانی نگاه اشتباه جامعه

استاد سید محمدعلی ایازی قرآن‌پژوه و استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر ضرورت تصحیح تصور غالب جامعه مبنی بر اینکه نباید در زندگی یکدیگر دخالت کنیم، گفت: صله رحم یعنی دغدغه همدیگر را داشتن؛ باید بیاموزیم که دغدغه مشکلات دیگران را داشته باشیم و با هدف اصلاح، در زندگی آنان دخالت مثبتی از جنس کمک و همیاری کنیم.
در حالی متفاوت‌ترین ماه رمضان سال‌ها و حتی دهه‌های اخیر را سپری می‌کنیم که شرایط سخت زندگی، نگاه جامعه را به برخی از آموزه‌های دینی سطحی و کمرنگ و برخی افراد را دچار غفلت کرده است؛ آموزه‌هایی که اجرای صحیح آنها در سبک زندگی تغییری مثبت و راه‌گشا خواهد داشت. بر همین اساس ایکنا طی رمضان سال جاری با نگاهی نقادانه در تلاش برای غبارروبی از چهره برخی آموزه‌های دینی، کمک به بهبود شرایط اجتماعی و تمرین سبک زندگی اسلامی است.  بر همین اساس، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی ایازی، قرآن‌پژوه و استاد حوزه و دانشگاه، در گفت‌وگو با ایکنا، در خصوص صله ارحام و تغییراتی که باید در نگاه جامعه به این توصیه اخلاقی اسلام صورت گیرد، به بیان نکات ارزشمندی پرداخت.
وی تغییر و اصلاح نگرش در مورد صله ارحام را اولین گام برای ورود صحیح این دستور اخلاقی اسلام به سبک زندگی مسلمانان دانست و تشریح کرد: صله رحم رسیدگی کردن، توجه داشتن و مراقبت کردن معنی شده است، یعنی وصل شدن و متصل شدن به رحم که می‌تواند ابعاد مختلفی داشته باشد که از احوال‌پرسی تا رسیدگی کردن و انجام وظایفی که شخص می‌تواند در رابطه با نزدیکان و بستگانش انجام دهد را شامل می‌شود.
دخالت با هدف تخریب ناپسند است
این قرآن‌پژوه کشورمان دغدغه داشتن مسلمان برای اطرافیان و نزدیکان خود را بخش مهمی از صله رحم دانست و اظهار کرد: رفع اختلاف بین همسران و اعضای خانواده یکی از صله‌های ارحام مهم است اما متأسفانه این روزها رفتاری معمول و مطرح شده است مبنی بر اینکه نباید در زندگی دیگران دخالت کرد، در حالی که دچار برداشت اشتباه شده‌ایم و این امر با آموزه‌های دینی منطبق نیست. 
حجت‌الاسلام والمسلمین ایازی تشریح کرد: دخالت کردن در صورتی که با هدف تخریب یا عدم اصلاح شرایط باشد، امری ناپسند است اما کمک به بهبود روابط بسیار توصیه شده است. راهنمایی کردن و ارائه تجربیات که فراتر از دید و بازدید صرف باشد، امری است که به تحقق صلح ارحام منجر می‌شود. بنابراین این تصور که صله رحم را محدود به احوال‌پرسی و دید و بازدید قلمداد کنیم تفکر اشتباهی است؛ بلکه هدف دید و بازدید و ارتباط، برقراری پیوند و کمک به رفع مشکلات است.
این مفسر قرآن کشورمان اولین گام برای وارد کردن صله رحم اسلامی به سبک زندگی مسلمانان را تغییر نگاه به صله ارحام دانست و اضافه کرد: خبرگیری، احوال‌پرسی، عیادت و ... یکی از مصادیق صله رحم است اما همه آن نیست. صله رحم ابعاد مختلفی دارد، حتی گاهی شرایط ایجاب می‌کند که بدون دیدار حضوری صله رحم را به جا بیاوریم؛ وقتی یکی از نزدیکان ما دچار مشکل مالی است، صله رحم یعنی داشتن دغدغه رفع مشکل او و انجام کمک مالی؛ حتی پرداخت هزینه مشاوره خانواده‌ای که دچار مشکل خانوادگی یا روانشناختی شده‌اند نیز جزء صله ارحام است.
ذهنیت جامعه درباره صله رحم باید اصلاح شود
وی در تبیین موانعی که موجب عدم تحقق صله رحم اسلامی در جامعه شده است، تصریح کرد: بخشی از مشکل مربوط به مسائل اجتماعی است. مناسباتی که در گذشته بین خانواده‌ها و بستگان بود کاهش پیدا کرده و حتی والدین و فرزندان در شهرها و مکان‌های مختلف زندگی می‌کنند. زندگی ماشینی شکل مناسبات اجتماعی را تغییر داده است اما نکته مهم‌تر، تغییر ذهنیت جامعه در مورد مسئله صله ارحام است. 
حجت‌الاسلام ایازی اضافه کرد: امروزه اینگونه در جامعه مطرح می‌شود که همه افراد باید سرشان به کار خودشان باشد و گلیم خودشان را از آب بیرون بکشند و به کار دیگران کاری نداشته باشند؛ باید برای تغییر این نگاه و ذهنیت تلاش کنیم و بدانیم بخشی از آسیب‌های اجتماعی که در جامعه بروز کرده به دلیل بی‌توجهی مردم به یکدیگر است.
وی تجربیات ناموفق افراد در رفع مشکلات دیگران را یکی از دلایل ایجاد این تصور غلط دانست که نباید در زندگی دیگران دخالت کرد و ادامه داد: عدم تسلط و توانایی ارتباط و حل مشکل در جامعه موجب شده خانواده‌ها تجربه خوبی از دخالت در کار همدیگر نداشته باشند. بنابراین برای برقراری صله رحم اسلامی باید آموزش‌های لازم به خانواده‌ها برای برقراری ارتباط صحیح با یکدیگر و کمک به رفع مشکلات دیگران ارائه شود.
این استاد دانشگاه با تأکید بر اینکه صله ارحام علی‌رغم شیوع کرونا، نباید قطع شود، افزود: تکنولوژی به ما برای برقراری ارتباط با دیگران کمک زیادی کرده است. با تلفن، شبکه‌های اجتماعی و گروه‌های خانوادگی ایجاد شده در فضای مجازی نیز می‌توان به یکدیگر کمک و مشکلات آنان را رفع کرد. با پرداخت کمک مالی از طریق نرم‌افزارها نیز بدون دید و بازدید می‌توان صله ارحام کرد. وی در پایان گفت: برخی دیگر از رذایل اخلاقی مثل چشم و هم‌چشمی نیز بر صله ارحام تأثیر گذاشته و البته آموزش خانوادگی در رفع این مشکل بسیار مؤثر است. اینکه پدر و مادر به فرزندان خود آموزش دهند که چگونه دغدغه خواهر و برادر خود را داشته باشند، آموزش صله ارحام است. اگر دغدغه اطرافیان و خویشاوندان را داشته باشیم رذایل اخلاقی مربوط به این مسائل نیز کم‌رنگ می‌شود. آموزش رفتار صحیح و دغدغه نزدیکان را داشتن، از سوی والدین موجب می‌شود فرزندان نیز این مسئله را درست بیاموزند و ادامه دهند. اگر والدین در برابر اطرافیان بی‌تفاوت باشند، این بی‌تفاوتی نیز به بچه‌ها منتقل می‌شود.
منتشر شده در گفتار
استاد ایازی: دین می‌تواند سه کمک به مردم داشته باشد؛ از طرفی می‌تواند انسان را به آرامش و صبر دعوت کند، از طرفی به عقلانیت و علمیت توجه دهد و از جهت سوم نیز می‌تواند انسان‌ها را به نوع‌دوستی و همکاری با یکدیگر دعوت کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین استاد محمدعلی ایازی، قرآن‌پژوه و استاد حوزه و دانشگاه در گفت‌وگو با ایکنا؛ به ارائه توضیحاتی در باب حوادث و بیماری‌ها و همچنین نحوه تاثیرگذاری دین در این رخدادها پرداخت و بیان کرد: حوادثی که در جهان رخ می‌دهد، بر دو دسته هستند؛ یکی آن دسته از حوادثی هستند که جدا از اختیار و اراده انسان رخ می­‌دهد و جزو حوادث طبیعی و تکوینی جهان هستند. به این معنا که یکسری قوانین و علت و معلول در هستی جهان وجود دارد که به دنبال آنها، این اتفاقات رخ می‌دهد. مانند طوفان­‌ها، گردبادها، سیل، سونامی، گونو و زلزله که در طبیعت جهان و قوانین هستی قرار دارد، به انسان ارتباطی ندارند و حداکثر انسان می­‌تواند آن را بشناسد، از آثار زیان‌بار آن خود را به دور سازد و یا پیش­‌بینی کند. بنابراین به این قبیل حوادث، رخدادهای تکوینی در نظام هستی می‌گوییم که بر اساس قوانین حاکم بر طبیعت شکل می‌گیرند.
وی تصریح کرد: انسان در بروز این حوادث نقشی ندارد، اما می‌تواند با نوع کارکرد، رفتار و همچنین دانشی که دارد از آنها در جهت پیشگیری و یا کاهش آسیب آن حوادث استفاده کند.
این قرآن‌پژوه بیان کرد: بنابراین، این حوادث بر مبنای قوانین علمی به وجود می‌آیند؛ یعنی قابل تحلیل علمی هستند. برای نمونه اگر زلزله می‌آید، انسان می‌داند که چه گسل‌هایی فعال شده و فعالیت لایه‌های زیرزمینی به چه صورت بوده است. برای مواجهه با بیماری هم اگر انسان بتواند بیماری را به جهت علمی تحلیل کند، می‌تواند برای درمان آن نیز اقدام کند. به عبارت دیگر هرچه دانش بشر در زمینه این حوادث بیشتر باشد، پیشگیری او نیز بیشتر می‌شود و شاهد کاهش خسارات هستیم.
وی افزود: در نتیجه اگر انسان آگاهی خود را بالا ببرد و هوشمندانه و متعهدانه با این اتفاقات برخورد کند، می­‌تواند این حوادث را پشت سر بگذارد. همانند بیماری‌هایی که در گذشته وجود داشته و انسان‌ها نیز با بالا بردن دانش خود آن‌ها را درمان کرده‌اند و این قضیه برای بیماری وبا، طاعون و کرونا که امروز با آن مواجه هستیم نیز صادق است.
ایازی بیان کرد: اما دسته دوم آن دسته از حوادثی هستند که به چگونگی رفتار انسان با جهان بیرون خود و دیگر انسان­‌ها پیوند می­‌خورد و ناشی از رفتار انسان است. مانند جنگ­‌ها، انقلاب­‌ها، شورش­‌ها و یا گناهانی که انجام می­‌دهد، مانند ستم کردن، فساد، فحشا، استبداد، ضایع کردن حقوق و مال­ حرام­‌خواری، بی­‌عدالتی و تبعیض، رانت­‌خواری و توجه نکردن به حقوق دیگران، یا حتی بیماری­‌هائی که در اثر عدم رعایت بهداشت و یا نامناسب بودن تغذیه و یا درست استفاده نکردن از طبیعت شیوع پیدا می­‌کند و ناشی از رفتار خاص انسان با طبیعت است.
این استاد دانشگاه گفت: در این دسته نقش مستقیم انسان در این حوادث نمایان است. حتی در برخی از موارد رابطه­‌ای میان دسته دوم با دسته اول است. مثلاً استفاده غلط از طبیعت، آلوده کردن محیط زیست، به آلودگی محیط زیست می­‌انجامد. استبداد موجب تحقیر و تبعیض و طغیان شورش و تخریب محیط می­‌شود. زمینه برخی از اتفاقات دسته اول را فراهم می­‌سازد. نمونه روشن آن در این دوران می­‌توان از تخریب لایه ازن یاد کرد. اگر انسان بر اثر جهل یا تجاهل به شکل بی‌رویه‌ای درختان جنگل را قطع کرد، یا آب را بی‌رویه مصرف کرد و هدر داد، یا بی‌ضابطه اقدام به شهرسازی و آپارتمان‌سازی نمود، یا روی گسل‌های زلزله شهر بنا کرد، یا برای استخراج سنگ، بی‌محاسبه کوه‌ها را منفجر کرد، این گناه به‌صورت گروهی باعث گناه نخواسته شده است.
عدم منافات منشأ طبیعی طبیعی با آزمون الهی
ایازی در پاسخ به این پرسش که این حوادث چقدر می‌توانند آزمون و امتحان الهی باشند؟ گفت: اینکه بگوییم این حوادث از سنخ آزمون‌های الهی هستند، منافاتی با مسئله نخست که پیرامون علل و منشأ طبیعی این رخدادها بود ندارد. این حوادث در عین اینکه طبق قوانین طبیعی رخ می‌دهند، می‌توانند برای انسان نیز یک نوع امتحان الهی در برخورد منطقی و علمی نیز باشند. همانند پدیده مرگ که یک قانون طبیعی است، اما برای اطرافیان و بازماندگان کسی که از دنیا می‌رود، می‌تواند درس‌آموز و یک نوع امتحان باشد. بیماری نیز همینطور است که بیمار شدن طبق یک قاعده طبیعی است اما در عین حال منافاتی با این ندارد که انسان این تهدید را تبدیل به فرصت کند. چه اینکه می‌تواند با استفاده از این اتفاقات، مهارت‌های خود را بالا ببرد و همچنین نوع نگرش خود را نیز تغییر دهد.
این استاد حوزه و دانشگاه در پاسخ به این پرسش که پس از اینکه چنین رخدادهایی به وقوع پیوست، دین چه رهاوردی برای بشر دارد؟ بیان کرد: یکی از کارکردهای دین این است که می‌تواند آرامش را ایجاد کند. انسان‌ها در اینگونه مواقع دچار اضطراب و تشویش می‌شوند، اما دین می‌تواند به انسان طوری راهنمایی ارائه دهد که بر این ترس و اضطراب خود غلبه کند و با ابزار معنویت، برخورد درستی با این حوادث داشته باشد.
جایگاه صبر در ادبیات دینی
وی افزود: خداوند در آیه ۱۵۵ سوره بقره به صابرین بشارت می‌دهد و در آیه بعد می‌فرماید: «الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ». یعنی اگر به انسان مصیبتی برسد باید صبر پیشه کند. در ادبیات دینی ما نیز یکی از مواردی که باید بر آن صبر کرد، صبر بر مصیبت است. بنابراین وقتی که انسان به خداوند و جهان آخرت ایمان داشته باشد، می‌تواند به خوبی این شرایط را مدیریت کند و آرامش داشته باشد و دلهره و اضطراب را کنار بگذارد.
ایازی تصریح کرد: کمک دیگری که دین می‌تواند به ما بکند این است که ما را به عقلانیت و علمیت در برخورد با حوادث راهنمایی می‌کند. بسیاری از آیات قرآن انسان را به عقلانیت ارجاع می‌دهد و این بدین معنا است که انسان باید از روش‌های علمی و عقلانی در مواجهه با این حوادث استفاده کند. مثالش نیز می‌تواند حادثه‌ای نظیر سیل باشد که در اینجا با کاربست عقل و علم انسان می‌تواند تمهیداتی بیندیشد تا خسارات را به حداقل ممکن تقلیل دهد.
این قرآن‌پژوه افزود: کمک سوم دین نیز این است که ما را به توجه نسبت به هم‌نوعان و همکاری در این زمینه رهنمون می‌سازد. دین می‌گوید که در چنین موقعیت‌هایی انسان‌ها باید از یکدیگر حمایت کنند نه اینکه دست به سوءاستفاده از شرایط بزنند و کار را دشوارتر کنند.
علت تعارض بین برخی عالمان دین و متخصصان پزشکی
وی در پاسخ به این پرسش که چرا تعارضاتی بین عالمان دین و متخصصان پزشکی رخ می‌دهد؟ گفت: گروهی از چهره‌های دینی که با متخصصان مخالفت می‌کنند، قدری معنای دین، معنویت، قدرت و احاطه خدا را بد فهمیده‌اند. خداوند قوانینی دارد و همه چیز را از طریق اسباب آن پیش می‌برد اما برخی‌ها به این نکته توجه ندارند. برای نمونه می‌گویند حرم امام رضا(ع) به این معنا شفاخانه است که ویروس در آنجا اثر نمی‌گذارد. خوب اگر چنین است چرا برای امنیت حرم تمهیداتی اندیشیده می‌شود؟ دیده‌ایم که حتی بمب نیز در حرم امام رضا(ع) منفجر شده است، اگر معنای شفاخانه چیزی است که این آقایان می‌فهمند، چرا بمب منفجر شده است؟
ایازی بیان کرد: از طرفی اگر بخواهیم مسائل را مانند این گروه که دچار بدفهمی هستند، تحلیل کنیم، باید بگوییم که شمشیر هم نباید سر امام حسین(ع) را می‌برید. بنابراین این افراد دچار نوعی بدفهمی شده‌اند. امام باقر(ع) می‌فرمایند که حضرت موسی(ع) مدتی درد داشت و مریض احوال بود. به کوه طور رفت و به خدا شکایت کرد که چرا مریضی او بهبود نیافته است. خداوند خطاب به او فرمود آیا به طبیب مراجعه کرده‌ای؟ ابتدا به طبیب مراجعه کن و بعد شفا را از من بخواه. در مورد این حرم‌های مقدس نیز باید توجه کنیم که اگر متخصصان می‌گویند این بیماری مسری است، باید به حرف آنها گوش کنیم.
این استاد دانشگاه در پایان تصریح کرد: متأسفانه هر رخداد جدیدی که به وقوع می‌پیوندد، برخی‌ها نسبت به آن با بدفهمی مواجهه می‌کنند البته که امروز در کشور ما اجماعی بین علما به وجود آمده است که می‌گویند باید به توصیه‌های بهداشتی و ایمنی توجه کرد. بنابراین افرادی که خلاف نظر متخصصان حرف می‌زنند، دچار نوعی بدفهمی از معارف دینی هستند.
منتشر شده در گفتار
به گزارش نورسافت، نرم‌افزار فرهنگ‌نامه پیامبر(ص) در قرآن کریم به همت شرکت نسیم شاخص اطلاعات نور (نشان)، وابسته به مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور)، تولید و به‌زودی عرضه خواهد شد.
 گفتنی است، این نرم‌افزار متن کامل کتاب فرهنگ‌نامه پیامبر (ص) اثر محمد جعفر سعیدیان‌فر و سید محمد علی ایازی، مشتمل بر بیش از ششصد مدخل اصلی و ده‌ها نکته تفسیری، تحلیلی و اجتماعی درباره شناخت و معرفی پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله از منظر قرآن کریم را در خود جای داده است.
از جمله موضوعات نرم‌افزار فرهنگ‌نامه پیامبر(ص) در قرآن کریم می‌توان به مناجات‌ها و ادعيه حضرت محمد صلی الله علیه و آله، معراج، ياران حضرت عجل الله تعالی فرجه، مهاجران، انصار و ... اشاره کرد.
 لازم به ذکر است کتاب «فرهنگ‌نامه پیامبر(ص) در قرآن کریم»، منبع دست‌اوّلی برای شناخت پیامبر مکرم اسلام صلی الله علیه و آله است و بر پایه آیات قرآنی فراهم آمده که منبعی «قطعی الصدور» است و در آن موضوعاتی که به صورت مستقیم و غیرمستقیم با پیامبر(ص) ارتباط دارد و كلمات و واژگانی كه هدف از ذكر آنها، شناخت ابعاد وجودی پيامبر اکرم صلی الله علیه و آله است. در این فرهنگ‌نامه گنجانده شده است.
همچنین در این کتاب که به صورت دیجیتالی در نرم‌افزار فرهنگ‌نامه پیامبر(ص) در قرآن کریم ارائه شده، تنها به ذکر آیات مرتبط با پیامبر بسنده نشده است؛ بلکه از طريق تحلیل و كشف ساختار شبكه‌اى آن که مرتبط با حیات شریف پيامبر(ص) است، به کنکاش، دقت و مطالعه پرداخته‌ شده است.
منتشر شده در اخبار
صفحه1 از22
بازگشت به بالا